Τι είναι η γηριατρική;
Γηριατρική είναι ο εξειδικευμένος ιατρικός κλάδος που ασχολείται με την ιδιαιτερότητα των προβλημάτων υγείας των ηλικιωμένων ατόμων, συνήθως άνω των 70 ετών αλλά και ατόμων 65 ετών και πάνω που πάσχουν από τα λεγόμενα «γηριατρικά σύνδρομα». Στόχος είναι η διατήρηση ή η επαναφορά της ποιότητας ζωής, της αυτονομίας και της κινητικότητας στο προηγούμενο στάδιο μετά από μια ασθένεια. Πρόκειται για μια ολιστική προσέγγιση του ασθενούς με συνεκτίμηση της ψυχικής και σωματικής ευεξίας καθώς και της κοινωνικής κατάστασης.
Ποια είναι τα γηριατρικά σύνδρομα;
- Σύνδρομο ευθραυστότητας: Πρόκειται για μια κατάσταση ευαλωτότητας που σχετίζεται με την απώλεια βάρους, μυϊκής μάζας και γρήγορης κόπωσης.
- Αστάθεια και ακινησία: Διαταραχές της κινητικότητας και της ισορροπίας, που αυξάνουν τον κίνδυνο πτώσεων.
- Πολυφαρμακία: η λήψη πολλών φαρμάκων λόγω ταυτόχρονης παρουσίας πολλών νοσημάτων και οι μεταξύ τους αλληλεπιδράσεις.
- Γνωστικές διαταραχές: Προβλήματα μνήμης μέχρι και άνοια.
- Καταληψία (Delirium): Κατάσταση οξείας σύγχυσης, για παράδειγμα μετά από ένα χειρουργείο ή μια οξεία λοίμωξη.
- Κατάθλιψη και αϋπνία: συχνές διαταραχές στην Τρίτη Ηλικία.
- Ακράτεια: Αδυναμία ελέγχου της κύστης ή του εντέρου.
- Τροφικές διαταραχές και ανορεξία: Μη επαρκής λήψη τροφής ή απαραίτητων τροφικών ουσιών μέχρι τον υποσιτισμό.
- Κοινωνική απομόνωση: λόγω μειωμένων κοινωνικών επαφών.
Από τα παραπάνω γίνεται κατανοητή η ανάγκη συνύπαρξης ατόμων διαφορετικών ειδικοτήτων (Ιατροί, Φυσιοθεραπευτές, Εργοθεραπευτές, Ψυχολόγοι, Κοινωνικοί λειτουργοί, Διατροφολόγοι) για να επιτευχθεί η επιθυμητή ολιστική προσέγγιση αυτών των ασθενών. Η πρόληψη των γηριατρικών συνδρόμων στοχεύει στην αποφυγή πτώσεων, τη διατήρηση της μυϊκής δύναμης και την ορθή αντιμετώπιση των οξέων και χρόνιων παθήσεων λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες της φυσιολογίας των ατόμων της τρίτης και τέταρτης ηλικίας. Κύριος στόχος είναι η διατήρηση της ποιότητας ζωής και της αυτονομίας στο μέτρο του δυνατού.
Ρευματολογία και Γηριατρική
Είναι δύο ιατρικοί κλάδοι που συνδυάζονται αρμονικά για τη φροντίδα και καλύτερη διαχείριση των γηριατρικών ασθενών. Συχνά αποδίδονται οι μυοσκελετικοί πόνοι ή η παραμόρφωση των αρθρώσεων στην πρόοδο της ηλικίας. Δεν είναι σπάνιο η πρώτη διάγνωση ασθενών με ρευματική νόσο σε προχωρημένου στάδιο γι’αυτόν ακριβώς το λόγο. Κατά έναν ενδιαφέροντα τρόπο υπάρχουν κάποιες ρευματικές νόσοι, όπως ορισμένες αγγειίτιδες, οι οποίες προτιμούν τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας. Η γιγαντοκυτταρική αρτηριίτιδα (όπως η κροταφική αρτηριίτιδα) παρατηρείται συχνότερα σε μεγαλύτερους ηλικιακά ασθενείς σε σχέση για παράδειγμα με την αρτηριίτιδα Takayasu, η οποία παρατηρείται συχνότερα σε νέες γυναίκες. Οι ρευματικές νόσοι είναι κατά κύριο λόγο νόσοι, οι οποίες δεν ιώνται, αλλά οι σύγχρονες θεραπευτικές μέθοδοι οδηγούν στην καταστολή τους, οδηγώντας σε αύξηση του προσδόκιμου ζωής και της ποιότητας ζωής των ασθενών που ζουν με αυτές.
Τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπισή τους κάνουν τους ασθενείς επιρρεπείς στις λοιμώξεις ή αλληλεπιδρούν με την υπόλοιπη φαρμακευτική αγωγή. Από τη μία η ίδια η νόσος και από την άλλη τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται, αυξάνουν την ευαλωτότητα, τη Σαρκοπενία, την Πολυφαρμακία και τη Συννοσηρότητα. Απαιτείται συστηματική κλινική εξέταση, συχνός εργαστηριακός έλεγχος, συμβουλευτική διατροφής, έλεγχος και ενδεχομένως κατάλληλος εμβολιασμός, προώθηση της σωματικής άσκησης και λήψη φαρμάκων κατά της οστεοπόρωσης, αν κριθεί αναγκαίο. Έτσι γίνεται κατανοητό πόσο σημαντική είναι η άρρηκτη συνεργασία αυτών των ιατρικών κλάδων.