Πρόκειται για μια κατηγορία νοσημάτων που οφείλονται στην εναπόθεση κρυστάλλων (ουρικού οξέος, πυροφωσφορικού ασβεστίου, υδροξυαπατίτη) στους ιστούς οδηγώντας σε περίπτωση φλεγμονής σε έντονο πόνο, πρήξιμο, περιορισμό της κίνησης και μελλοντικά σε διάβρωση των οστών. Οι κυριότερες μορφές είναι:

 -Ουρική αρθρίτιδα: Οφείλεται σε εναπόθεση κρυστάλλων ουρικού μονονατρίου. Οι πιο γνωστές θέσεις είναι το μεγάλο δάκτυλο του ποδιού-γνωστή και ως ποδάγρα- και το γόνατο, αλλά δεν είναι οι μοναδικές. Στους παράγοντες κινδύνου εμφάνισης κρίσης ουρικής αρθρίτιδας ανήκουν η υπερουριχαιμία (υψηλά επίπεδα ουρικού οξέος στο αίμα), η κατανάλωση τροφών πλούσιων σε πουρίνες (όπως το κόκκινο κρέας, τα ζαχαρούχα ποτά και το αλκοόλ), η γενετική προδιάθεση και οι συνυπάρχουσες παθήσεις (από υψηλή αρτηριακή πίεση, παχυσαρκία). 

-Αρθρίτιδα εκ κρυστάλλων πυροφωσφορικού οξέος (CPPD, ψευδοουρική αρθρίτιδα). Στους παράγοντες κινδύνου ανήκουν ο υποθυρεοειδισμός, ο υπερπαραθερεοειδισμός, η ανεπάρκεια μαγνησίου και η ύπαρξη άλλων συνοδών νόσων. 

-Αρθρίτιδα από εναπόθεση κρυστάλλων βασικού φωσφορικού ασβεστίου (υδροξυαπατίτη). Συνδέονται συχνά με μεταβολικές διαταραχές, όπως νεφρική ανεπάρκεια ή ο υπερπαραθυρεοειδισμός.